Mandat z fotoradaru: terminy, wskazanie kierującego i przedawnienie

Dlaczego nie ma jednego terminu

Pytanie „po jakim czasie przychodzi mandat z fotoradaru” nie ma odpowiedzi w przepisach Kodeksu wykroczeń ani Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Czas od zdjęcia do listu zależy od organu, który obsługuje urządzenie, od ustalenia właściciela pojazdu i od tego, czy właściciel sam kierował.

Prawo wyznacza natomiast terminy, po których mandatu albo kary w ogóle nie można już nałożyć. To one są ważne dla kierowcy.

Krok po kroku

1. Zdjęcie. Urządzenie rejestruje wykroczenie, na przykład przekroczenie prędkości z art. 92a KW.
2. Ustalenie właściciela. Organ ustala, do kogo należy pojazd, i kieruje do niego wezwanie.
3. Wskazanie kierującego. Właściciel lub posiadacz ma obowiązek wskazać, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Kto tego nie zrobi wbrew obowiązkowi, popełnia wykroczenie z art. 96 § 3 KW i podlega karze grzywny. W mandacie można za to nałożyć do 8000 zł (art. 96 § 1d KPW).
4. Mandat albo wniosek do sądu. Po ustaleniu sprawcy organ może nałożyć mandat albo, gdy sprawca go nie przyjmie, skierować wniosek o ukaranie do sądu.

Termin 60 dni na mandat

Gdy wykroczenie stwierdzono urządzeniem rejestrującym, a sprawcy nie zatrzymano na gorącym uczynku, mandat można nałożyć, jeśli nie ma wątpliwości co do sprawcy. Nałożenie grzywny w drodze mandatu nie może nastąpić po upływie 60 dni od dnia ustalenia sprawcy wykroczenia (art. 97 § 1 KPW).

Termin biegnie od ustalenia sprawcy, a nie od zdjęcia. Jeżeli kierującego wskazał właściciel, liczy się zwykle od tej chwili. Po upływie 60 dni sprawa nie wygasa automatycznie: organ może skierować wniosek o ukaranie do sądu.

Przedawnienie: rok od wykroczenia

Ostatecznym limitem jest przedawnienie z art. 45 § 1 KW. Karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od jego popełnienia upłynął rok, a w tym czasie nie wszczęto postępowania. Postępowanie wszczyna sąd po wpłynięciu wniosku o ukaranie. Jeżeli wszczęto je w ciągu roku, karalność ustaje z upływem 2 lat od końca tego roku.

Przykład: zdjęcie z 10 stycznia 2026 r. Jeżeli do 10 stycznia 2027 r. sąd nie wszczął postępowania, kierowcy nie można już ukarać za to wykroczenie. Zapłata mandatu w tym czasie oczywiście zamyka sprawę wcześniej.

Szczegółowe zasady liczenia opisujemy w poradniku o przedawnieniu wykroczenia.

Mandat zaoczny i termin zapłaty

Mandat dla sprawcy, którego nie zastano na miejscu, jest mandatem zaocznym. Doręczony mandat zaoczny trzeba opłacić w ciągu 14 dni od doręczenia, a staje się on prawomocny z chwilą zapłaty (art. 98 § 5 KPW). Brak zapłaty oznacza wniosek o ukaranie do sądu (art. 99 KPW).

Czego ten poradnik nie obejmuje

Punkty karne i zasady ich ewidencji wynikają z przepisów o kierujących pojazdami, a stawki mandatów za przekroczenie prędkości z rozporządzenia mandatowego. Opisujemy tu wyłącznie zasady z Kodeksu wykroczeń i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Najważniejsze w skrócie

Na wysłanie wezwania z fotoradaru nie ma ustawowego terminu. Mandat można nałożyć w ciągu 60 dni od ustalenia sprawcy. Jeżeli w ciągu roku od wykroczenia nie wszczęto postępowania w sądzie, kierowcy nie można już ukarać.