Kradzież do 800 zł: kiedy jest wykroczeniem, a kiedy przestępstwem

Próg 800 zł

Art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń stanowi, że kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 800 zł, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Kwota 800 zł jest granicą: rzecz warta dokładnie 800 zł mieści się jeszcze w wykroczeniu, a warta 800,01 zł już nie.

Rzeczą ruchomą są także pieniądze i inne środki płatnicze oraz niektóre dokumenty, na przykład uprawniające do otrzymania sumy pieniężnej (art. 47 § 7 KW).

Jakie kary grożą

Za wykroczenie z art. 119 KW grozi:

• areszt od 5 do 30 dni,
• ograniczenie wolności na 1 miesiąc,
• grzywna od 20 do 5000 zł.

Karalne jest również usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo (art. 119 § 2 KW). Usiłowaniem jest na przykład próba wyniesienia towaru, którą przerwała ochrona sklepu.

Sąd może dodatkowo orzec obowiązek zapłaty równowartości ukradzionego lub przywłaszczonego mienia, jeżeli szkoda nie została naprawiona (art. 119 § 4 KW).

Kiedy nawet drobna kradzież jest przestępstwem

Art. 119 KW nie ma zastosowania w trzech sytuacjach, niezależnie od wartości rzeczy (art. 130 KW):

1. Kradzież z włamaniem albo w sposób szczególnie zuchwały.
2. Użycie przemocy wobec osoby lub groźba jej natychmiastowego użycia, aby utrzymać się w posiadaniu zabranej rzeczy, a także doprowadzenie człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności.
3. Kradzież broni, amunicji, materiałów lub przyrządów wybuchowych.

Kradzież szczególnie zuchwałą definiuje art. 115 § 9a Kodeksu karnego. Chodzi między innymi o kradzież, w której sprawca okazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy albo innych osób, a także o kradzież rzeczy znajdującej się bezpośrednio na osobie, w jej ubraniu lub w niesionych przez nią przedmiotach. Wyrwanie torebki albo wyjęcie portfela z kieszeni jest więc przestępstwem także wtedy, gdy portfel zawierał kilkadziesiąt złotych.

Co grozi za przestępstwo

Kradzież a przywłaszczenie

Kradzież polega na zabraniu cudzej rzeczy w celu jej przywłaszczenia. Przywłaszczenie dotyczy rzeczy, którą sprawca już ma w swoim władaniu, na przykład pożyczonej lub znalezionej, i traktuje ją jak własną. Art. 119 KW obejmuje oba zachowania przy rzeczach do 800 zł.

Kradzież na szkodę osoby najbliższej

Jeżeli sprawca dopuścił się wykroczenia na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na żądanie pokrzywdzonego (art. 119 § 3 KW). Osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba w stosunku przysposobienia i jej małżonek oraz osoba pozostająca we wspólnym pożyciu (art. 47 § 3 KW). Bez żądania pokrzywdzonego sprawa nie toczy się.

Wcześniejsze kradzieże

W sprawach o wykroczenie z art. 119 § 1 KW organ prowadzący czynności wyjaśniające sprawdza w policyjnym zbiorze danych, czy podejrzany popełniał wcześniej wykroczenia tego rodzaju (art. 54 § 10 KPW). Wcześniejsze ukaranie za podobne wykroczenie sąd uwzględnia jako okoliczność obciążającą.

Co może zrobić pokrzywdzony

Pokrzywdzony zgłasza kradzież Policji. Jeżeli w ciągu miesiąca nie zostanie powiadomiony o wniesieniu wniosku o ukaranie albo otrzyma informację, że wniosku nie będzie, może sam wnieść wniosek do sądu jako oskarżyciel posiłkowy (art. 27 § 2 KPW). Przy kradzieży na szkodę osoby najbliższej pokrzywdzony może wnieść wniosek samodzielnie od razu (art. 27 § 1 KPW).

Najważniejsze w skrócie

Kradzież rzeczy do 800 zł to wykroczenie, za które grozi areszt, ograniczenie wolności albo grzywna do 5000 zł. Kradzież z włamaniem, szczególnie zuchwała, z przemocą albo kradzież broni jest przestępstwem bez względu na wartość. Powyżej 800 zł stosuje się Kodeks karny.