Recydywa wykroczeń drogowych: podwójna grzywna z art. 38 § 2 KW
Recydywa wykroczeń drogowych to sytuacja z art. 38 § 2 Kodeksu wykroczeń. Kierujący pojazdem mechanicznym, który w ciągu 2 lat od ostatniego prawomocnego ukarania popełni to samo wykroczenie z zamkniętej listy, dostaje grzywnę nie niższą niż dwukrotność dolnej granicy zagrożenia. Dotyczy to m.in. przekroczenia prędkości o ponad 30 km/h, jazdy po alkoholu i jazdy bez uprawnień.
Na czym polega recydywa z art. 38 § 2
Art. 38 § 2 Kodeksu wykroczeń stanowi, że kierującemu pojazdem mechanicznym ukaranemu za jedno z wymienionych wykroczeń, który w ciągu dwóch lat od ostatniego prawomocnego ukarania popełnia to samo wykroczenie, wymierza się grzywnę nie niższą niż dwukrotność dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
Trzy warunki muszą wystąpić łącznie:
- sprawca kieruje pojazdem mechanicznym,
- wcześniej został prawomocnie ukarany za wykroczenie z listy, mandatem albo wyrokiem,
- w ciągu 2 lat od tego ukarania popełnia to samo wykroczenie.
Których wykroczeń to dotyczy
| Wykroczenie | Przepis | Zwykła dolna granica | Przy recydywie co najmniej | |
|---|---|---|---|---|
| Kolizja z obrażeniami innej osoby | [[kw:86#par-1a | art. 86 § 1a]] | 1500 zł | 3000 zł |
| Spowodowanie zagrożenia w stanie po użyciu alkoholu | [[kw:86#par-2 | art. 86 § 2]] | 2500 zł | 5000 zł |
| Wykroczenia wobec pieszych, np. nieustąpienie pierwszeństwa | [[kw:86b#par-1 | art. 86b § 1]] | 1500 zł | 3000 zł |
| Celowe wprowadzenie pojazdu w poślizg | [[kw:86c | art. 86c]] | 1500 zł albo 2500 zł | 3000 zł albo 5000 zł |
| Jazda w stanie po użyciu alkoholu | [[kw:87#par-1 | art. 87 § 1]] | 2500 zł | 5000 zł |
| Niezatrzymanie się do kontroli | [[kw:92#par-2 | art. 92 § 2]] | 20 zł | 40 zł |
| Przekroczenie prędkości o ponad 30 km/h | [[kw:92a#par-2 | art. 92a § 2]] | 800 zł | 1600 zł |
| Niestosowanie się do zakazu wyprzedzania | [[kw:92b | art. 92b]] | 1000 zł | 2000 zł |
| Jazda bez uprawnień | [[kw:94#par-1 | art. 94 § 1]] | 1500 zł | 3000 zł |
| Naruszenie zakazów na przejeździe kolejowym | [[kw:97a | art. 97a]] | 2000 zł | 4000 zł |
Przy art. 92 § 2 przepis nie wskazuje szczególnej dolnej granicy grzywny, więc stosuje się ogólną dolną granicę 20 zł z art. 24 § 1 KW. Wszystkie te wykroczenia mają górną granicę grzywny 30 000 zł.
Jak liczyć 2 lata
Termin liczy się od ostatniego prawomocnego ukarania, a nie od popełnienia pierwszego wykroczenia. Mandat kredytowany jest prawomocny z chwilą jego przyjęcia, wyrok z chwilą uprawomocnienia. Przykład: mandat za przekroczenie prędkości o 35 km/h przyjęty 1 marca 2026 r. Ponowne przekroczenie o ponad 30 km/h do 1 marca 2028 r. oznacza grzywnę co najmniej 1600 zł.
Liczy się popełnienie tego samego wykroczenia, czyli z tego samego przepisu. Różne wykroczenia z listy nie łączą się ze sobą.
Recydywa ogólna z art. 38 § 1
Kodeks zna też drugą regułę, dotyczącą wszystkich wykroczeń umyślnych. Ukaranemu co najmniej dwukrotnie za podobne wykroczenia umyślne, który w ciągu dwóch lat od ostatniego ukarania popełnia ponownie podobne wykroczenie umyślne, można wymierzyć karę aresztu, choćby przepis przewidywał tylko łagodniejszą karę (art. 38 § 1 KW). To możliwość, a nie obowiązek.
Uprzednie ukaranie za podobne wykroczenie jest też zawsze okolicznością obciążającą przy wymiarze kary (art. 33 § 4 pkt 5 KW).
Recydywa a zatarcie ukarania
Ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary (art. 46 § 1 KW). Okres recydywy z art. 38 § 2 liczy się jednak od prawomocnego ukarania, więc oba terminy nie są tożsame. Szczegóły w poradniku o zatarciu ukarania.
Czego nie obejmuje ten poradnik
Punkty karne i ich wpływ na uprawnienia regulują przepisy o kierujących pojazdami. Opisujemy tu wyłącznie zasady z Kodeksu wykroczeń.
Najważniejsze w skrócie
Recydywa z art. 38 § 2 KW dotyczy kierujących pojazdami mechanicznymi i dziesięciu wykroczeń. Ponowne to samo wykroczenie w ciągu 2 lat od prawomocnego ukarania oznacza grzywnę co najmniej dwukrotnie wyższą od zwykłej dolnej granicy.
Podstawa prawna i źródła
- Art. 38 KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 86 KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 86b KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 86c KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 87 KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 92 KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 92a KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 92b KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 94 KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 97a KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 33 KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 46 KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
- Art. 24 KW (Kodeks wykroczeń, brzmienie zweryfikowane na 03.11.2026)
Źródła
Autor: Redakcja kodeks-wykroczen.pl. Opublikowano 01.11.2026. Poradnik jest tekstem redakcyjnym; wiążące jest brzmienie przepisów.