Wezwanie na Policję w sprawie o wykroczenie: czynności wyjaśniające

Po co są czynności wyjaśniające

Czynności wyjaśniające mają ustalić, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie, i zebrać dane potrzebne do jego sporządzenia (art. 54 § 1 KPW). Prowadzi je z urzędu Policja, a w swoich sprawach także inne organy, na przykład straż gminna albo inspektor pracy (art. 56 KPW).

Czynności powinny zostać zakończone w ciągu miesiąca od ich podjęcia. Przepis nie wiąże z przekroczeniem tego terminu żadnego skutku dla sprawy. Ostateczną granicą jest przedawnienie z art. 45 KW.

Jak wygląda wezwanie

Wezwanie określa, w jakiej sprawie i w jakim charakterze wzywana jest osoba. W sprawach o wykroczenia najczęściej są to dwie role:

• świadek, gdy osoba widziała zdarzenie albo ma o nim wiedzę,
• osoba podejrzana, gdy istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie.

Na wezwanie trzeba się stawić. Osoba przesłuchana jako podejrzana ma obowiązek stawiać się na kolejne wezwania pod rygorem zatrzymania i przymusowego doprowadzenia oraz informować o zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu dłuższego niż 7 dni (art. 54 § 6a KPW).

Prawa osoby podejrzanej

Osobę, przeciwko której może zostać sporządzony wniosek o ukaranie, należy niezwłocznie przesłuchać (art. 54 § 6 KPW). Przesłuchanie zaczyna się od powiadomienia jej o treści zarzutu wpisanego do protokołu.

Osoba podejrzana ma prawo:

• odmówić złożenia wyjaśnień,
• zgłosić wnioski dowodowe, na przykład o przesłuchanie świadka albo zabezpieczenie nagrania.

O prawie do odmowy wyjaśnień i zgłaszania wniosków dowodowych funkcjonariusz musi pouczyć.

Adres do doręczeń

Przy pierwszym przesłuchaniu osoba podejrzana ma obowiązek wskazać adres do doręczeń w kraju (art. 38 § 2 KPW). Jeżeli tego nie zrobi, pismo wysłane pod ostatnio znany adres uważa się za doręczone. To ważne, bo od doręczenia biegną terminy, na przykład 7 dni na sprzeciw od wyroku nakazowego.

Gdy przesłuchanie byłoby utrudnione

Od przesłuchania można odstąpić, jeżeli byłoby ono połączone ze znacznymi trudnościami. Osoba podejrzana może wtedy w ciągu 7 dni nadesłać wyjaśnienia na piśmie, o czym trzeba ją pouczyć (art. 54 § 7 KPW).

Jak dokumentuje się czynności

Gdy okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, czynności można utrwalić notatką urzędową (art. 54 § 3 KPW). Gdy budzą wątpliwości, przeprowadza się dowody i sporządza protokół (art. 54 § 4 KPW). Warto przeczytać protokół przed podpisaniem i zażądać wpisania uwag, jeśli coś zostało zapisane nieprecyzyjnie.

Możliwe zakończenia

Wcześniejsze wykroczenia

W sprawach o drobną kradzież, paserstwo i niszczenie mienia organ sprawdza w policyjnym zbiorze danych, czy podejrzany popełniał wcześniej takie wykroczenia (art. 54 § 10 KPW).

Najważniejsze w skrócie

Czynności wyjaśniające poprzedzają wniosek o ukaranie i powinny trwać do miesiąca. Osoba podejrzana może odmówić wyjaśnień i zgłaszać dowody, ale musi stawiać się na wezwania i wskazać adres do doręczeń.